La Butte d amkan agaman aɛlayan akk n Paris. Uqbel ad tuɣal d aɣrem n yinaẓuren, tella d taddart n yineqqaben n uẓru d wat tessirin : dinna i d-tteksen lǧebs i yefkan isem-is i lǧebs n Paris, dinna i zzḍen irden deg wazal n tlatin n tessirin ur d-yeqqimen ara deg-sent. Montmartre ur tekcim ara ɣer tmanaɣt alamma d 1860. Ar dinna, ccṛab i ttessen deg-s yettrewwil i ṭṭaksa n octroi, tin i d-ttḥasaben ɣef tewwura n Paris, d ayen i d-yessefhamen tiḥuna n ccṛab d ccḍeḥ n la Butte akked wemḍiq i teṭṭef taferrant n tẓurin deg umezruy n taddart.
S uḍar, Montmartre yettxelliṣ s tseddarin. Ɣef uvilu s tallalt n trisiti, isawnen n rue Lepic neɣ n rue Caulaincourt ttwalin s leɛqel n wawal, yerna deg tlata n yisragen nettɛeddi ɣef wayen ur d-yettnal ara ubrid s uḍar. Anda abrid d win n uḍar, d aḍyiq neɣ deg-s tiseddarin, nesrusu aḍar ɣer wakal, nettdeffiɛ avilu s ufus : aya yettwaheggan deg ubrid, mačči d ayen ara d-yeḍrun ɣef tikkelt. Ayen i d-yeqqimen n wakud, nteddu deg yiberdan yeldin i tkerrusin, d ayen yesran ad tessnem ad tnehṛem avilu yerna ad tilim di laman deg temdint. Deg tuffɣa, aɛraḍ n uvilu d yilugan n laman, akask yettunefk-awen.
Ur d-nessuffuɣ ara ismawen n tḥuna anda ara nerzu, yerna mačči d taffart n uznuzu : ixeddamen n ṣṣenɛa i ɣer ara nerzu ttbeddilen ɣef leḥsab n tsemhuyt, n wussan n uldi d wayen yellan ɣer yal yiwen, yerna a wen-d-ttwasentmen mi ara d-tsutrem amkan. Ayen i d-nettmeslay fell-as, d anaw n wexxam d wayen ara tɛerḍem, ɣer yixeddamen n ṣṣenɛa ilelliyen i nefren ɣef leḥsab n lxedma-nsen mačči ɣef leḥsab n yisem n tḥanut-nsen. I uxebbaz, nettnadi pain de tradition française akken i t-id-yebder uḍahir n 13 ctembeṛ 1993 : awren n yirden, aman, lmelḥ, tamtunt neɣ lexmira, war tamerna d war asegres deg yal aḥric n uxeddim.
Kkuẓ n talɣiwin, ssumat n uɛeggen, yerna abrid yettawi-d i yal yiwet seg yixxamen i d-yettwaglamen ddaw-a. Tuzzya, azal n sin n yisragen d wezgen, sin n yixxamen, seg 140 € i yal amdan, s ṭṭaksat meṛṛa. Tikli, azal n tlata n yisragen, kraḍ n yixxamen, seg 165 € i yal amdan. Abrid Ameqqran, azal n tlata n yisragen d wezgen, kkuẓ n yixxamen, seg 185 € i yal amdan. Tuslig d Ugraw seg 180 € i yal amdan, s lexlaṣ n kraḍ n yemdanen ma drus, imuren meqqren ugar, ssuma s usuter i tkebbaniyin. Ssumat-a ddan deg-sent iɛraḍen i d-fkan yixeddamen n ṣṣenɛa, aseqdec n uvilu s tallalt n trisiti d ukask. Mačči d asumer yeṭṭfen : ssuma taneggarut, azemz d wayen akk ara yilin deg ubrid a wen-d-ttwasentmen s tira uqbel yal lexlaṣ.